Ostatnimi laty w wielu pracach socjologów, ekonomistów, urbanistów i polityków społecznych .pojawia się problematyka gospodarowania czasem jako kategoria, za pomocą której po­dejmuje się próby opisu i wyjaśniania ludzkich zachowań. Coraz częściej wychodzi’ się bowieim z założenia, że czas, a ściślej — sposób jego wydatkowania może pełnić funkcję syntetycznego miernika dla wielu, zazwyczaj trudnych do zoperacjonalizowania kategorii teoretycznego opisu rzeczywistości społecznej. Uważa Się, że czas może do pewnego stopnia pełnić rolę takiego mier­nika, jak np. pieniądz w ekonomii. Porównanie to jest być może nieco przesadne, ale dotychczasowe próby okazały się na tyle zachęcające, że uzasadnione jest ich kontynuowanie. Podstawowym źródłem danych o zasobach wydatkowania cza­su są badania znane pod nazwą „budżetu czasu”, albo też „bi­lansu czasu”. W dalszych partiach niniejszej pracy zastaną omó­wione m.in. podstawowe założenia metodologiczne, przyjmowane przy tego typu badaniach.