Zarówno poczucie obowiązku, jak i poczucie swobody wy­boru ma charakter stopniowalny; mówiąc w uproszczeniu — są talkie zajęcia, którym towarzyszy przekonanie o bezwzględnej konieczności ich wykonania, są takie, które należałoby wykonać, są też takie zajęcia, które można by wykonać. I znów nomi­nalnie to samo zajęcie może mieć różne konotacje psychospo­łeczne;jeśli zarówno obowiązek wykonywania zajęć, jak i swoboda ich wyboru miają charakter względny i stopniowalny zarazem, a przy tym różnicują się w zależności od indywidualnej sytuacji psychospołecznej poszczególnych osób, należałoby poniechać roz­patrywania poszczególnych zajęć w budżecie czasu w katego­riach „zero-jedynkowych” (obowiązkowe — nieobowiązkowe, preferowane — narzucone życiowymi kanuecznościami itp.) i za­miast tego należałoby — w sposób zindywidualizowany — lokaihzować zajęcia wypełniające budżet czasu na pewnym kon­tinuum, wyznaczonym przez — z jednej strony — zajęcie, któ- ieiinu towarzyszy przekonanie o bezwzględnej konieczności je­go wykonania, a z drugiej strony — przez zajęcie, które zosta­ło podjęte w poczuciu pełnej swobody wyboru.