Zanim przejdę do rozwinięcia tej tezy, pewna dygresja wyda­je się konieczna. Tradycyjnie w humanistyce funkcjonują pew­ne. wartości, które można by nazwać wartościami podstawowymi i które wiążą się z poszanowaniem względnej autonomiczności jednostki ludzkiej. Z tej perspektywy aksjologicznej stosowanie w polityce społecznej pewnych metod, za pomocą których można by manipulować dorosłym człowiekiem lub szerszymi zlbiorowościami ludzkimi jest zabiegiem gwałcącym owe podsta­wowe wartości. Z manipulacją — jak wiadomo — mamy do czy­nienia wówczas, gdy prawdziwe cele oddziaływania na człowie­ka są Ukryte za celami w mniejszym lub większym stopniu po­zornymi. To dość banalne zastrzeżenie warto powtarzać, bowiem istnieją w praktyce społecznej podejścia, które można by nazwać technokratycznymi. W podejściach o charakterze technokratycz­nym dopuszcza się — świadomie lub nieświadomie — pewien zmienny element manipulacji człowiekiem (lub szerszymi zlbio- rowościaimi ludzkimi); wychodzi się bowiem z założenia, iż osią­gnięcie pewnego nakreślonego celu jest na tyle istotne, iż do­zwolone są wszystkie środiki, które osiągnięciu tego celu sprzy­jają.